Kaldıraç’ın Feminizmle İmtihanı

10 Mart 2014 admin
Bir kadın ya da bir erkek, bir erkeğe ya da kadına âşık olduğunda, kâğıda döktüğü kelimeler o kadına ya da erkeğe değil, aşka aittir. Çünkü o kadın veya erkeğin, aşk olmadan o kâğıttaki kelimeleri bulması, manalandırması mümkün değildir.
Marx denilen, 1818 ile 1883 yıllarında yaşamış tarihsel kişi onca lafı bir kavga sayesinde, bir kavgadan ötürü ve o kavganın yüzü suyu hürmetine edebilmiştir. Marksizm düşmanlarının ilk planda yaptıkları liberal işlem şudur: marksizm Marx denilen o kişiye kapatılır, indirgenir. Böylelikle marksizm Türkçünün ağzında, “Marx Alman’dı, size ne ey Türk milleti!” lafıyla karşılanır. Dinci aynı tepkiyi, “Marx Yahudi’ydi” şeklinde dile döker. Feminist (kadınsıcı) ise Marx’ın erkek oluşuna vurgu yapar.
Bu işlemde dert, kitleleri Marx’ın yoldaşı, ortağı, emekçisi olduğu o kavgadan uzak tutmaktır. Özetle, kitleler bireylere bölünüp, o bireylere şu zoka yutturulur: “Sen bireysin, aklın-fikrin var, irade sahibisin, özgürsün, bir adamın ortaya attığı bir işe niye uşaklık edesin?” Kolektif işten ve kavgadan uzak tutulan bireylerin önce kitleden ve kolektiften nefret ettirilmeleri gerekir.
Kadın güçlü bir ideolojidir. Bu ideolojinin teorik ve politik karşılıkları da vardır, olmalıdır. Bu açıdan feminizm o güçlü ideolojiyi kırıyorsa kesilip atılmalı, ama o ideolojinin hizmetkârı oluyorsa desteklenmelidir. Esasında böyle olduğu takdirde feminizmin “marksist” ya da “sosyalist” sıfatıyla tanımlanmasına da gerek kalmaz. Sınıflar mücadelesine iman (güven) önemlidir; bu açıdan feminizmin içinde veya altında hüküm süren o güçlü ideolojinin (kadının) kavgaya yoldaş olmayı bileceği görülmelidir. “İşçi” denilen güçlü ideolojiyi bireye kapatanların, onu kavgadan kaçıranların, kendileri dışındaki her şeyi kimliğe indirgemelerine ve onları küçümsemelerine karşı çıkılmalıdır.
Marx’ın örgütlendiği, ait olduğu, kendisini yoldaşı, ortağı, emekçisi kıldığı kavgadan tecrit edilmesi mümkündür. Belirli özel bireylerin uhdesinde ve mülkiyetinde, özel odalarda kurgulanmış bir Marx’ın üzerinden tanımlanan bir marksizmin sömürülenlere ve mazlumlara bir hayrı yoktur. Marx da o kavga hasebiyle güçlü bir ideolojidir. Feminizmin kadına yaptığı gibi, bir tür marksizm de Marx’ı iğdiş ediyor, o kavgadan çalıyorsa, kesilip atılmalıdır.
Feminizmin marksizmin ezilmesi ve yok edilmesi için kullanılmasına karşı dikkatli olmak gerekir. Geçen yüzyıl, marksizmin feminizmdeki zenginliğe muhtaç olduğu, feminizmle pekiştirilmesi gerektiği, feminizmin krizdeki marksizmin kurtuluş yolu olduğuna ilişkin tezlerle doludur. Bu tezlere dair esas tartışılması gereken, kavgadan ve aşktan soyutlanmış, tecrit edilmiş, metafizik bir olgu olarak, bedenin neden bu kadar altının çizildiğidir. Bu beden kimindir ve nedir?
İki dünya savaşı, muhtemelen, bedenin putlaştırılmasında önemli bir rol oynamıştır. Marksizmin yeni oluşan döneme cevap olamaması, onun bedeni ve bedenin mutlak sahibi bireyi anlamamasıyla ilişkilendirilmiştir. Bu yaklaşım, doğalında, marksizmin değdiği yerlerin kendisine kapatılmasını beraberinde getirmiştir. Marksizm o kavgaya açılmayı ifade ettiğinden, toplumdaki çeşitli unsurlar kimlik haznesine kapatılmıştır. Ulrike Meinhof’un bugün feminizmin şehidi sayılması, onu var eden kavganın boşa düşürülmesi ve değersizleştirilmesi içindir.  
Şiddet sınır çeker. Kavgadan kaçan birey o sınırı boğucu, ezici bulur. Oysa o sınır, kolektif kavganın daha geniş bir düzleme, zamana-mekâna açılmasını sağlar. Örneğin bir kadının kocasına attığı tokat, onu birden uçsuz bucaksız bir kadınlık ordusuna dâhil eder, coğrafya genişler, dil güçlenir, tarih kökleşir.
Bu uzun girizgâh, 8 Mart’ta İstanbul’da yapılan kadın yürüyüşünde yaşananlara dairdir.
İstanbul Feminist Kolektifi ve İstanbul LGBTT Dayanışma Derneği, özellikle Kaldıraç’ın tavrını eleştirmiş, bu hususta Partizan, Kaldıraç ve Emekçi Kadınlar (EKA) birer cevap kaleme almıştır.
Kaldıraç ve EKA gösterdiği tavrın arkasında durmuş, Partizan ise feministlerden özür dilemiştir. Partizan’ın “biz aslında kadın yürüyüşüne değil, Berkin Elvan’la ilgili eyleme gelmiştik, yanlışlık oldu, kusura bakmayın” demesi, politik açıdan sorgulanmaya muhtaçtır.
Feministlerin söylemlerinde iki eleştiri öne çıkmaktadır: ilkine göre, Kaldıraçve diğer gruplar feministlerin kitlesini mülk edinmek, kullanmak istemiş; ikinci eleştiriye göre de söz konusu gruplar alana çıkacak olan feministlerin eylemini sabote etmişlerdir. Bu tartışma vesilesiyle, uzun süredir 8 Mart’a erkeklerin gelmemesi telkininde bulunan feministler, sosyalist hareketlere olan düşmanlıklarını bir kez daha açık etme imkânı bulmuşlardır.
Gezi sürecinde, Çarşı grubu içinde, sahada dövüşen gençlerin söylediğine göre, kendileri en iyi LGBT hareketi üyeleriyle anlaşabilmiş ama feministlerle anlaşmaları mümkün olmamıştır. Feministlerin, çatışma esnasında baret, gözlük, maske takmadan dövüşmeye bile karşı çıkmaları Çarşıcıların asabını bozmuştur. Feministler bu tarz dövüşmeyi “erkekçe” bulmuşlar, herkesi kendileriyle eşitlenmeye zorlamaya çalışmışlardır. Aynı şekilde, Gezi Parkı’nda bir kadına tecavüz edildiğini bir Zaman gazetesi bir de feministler dillendirmiştir. Feministler zabitliğe soyunduğundan, tıpkı burjuva basını gibi, Taksim’in ele geçirildiği günlerde, alanda yüzlerce taciz vakası olduğunu söylemişlerdir. Kavganın dışında olunca, kavgaya dair ve ait her şey çapak, pürüz, pislik olarak görülecektir. Demek ki (genellemeyelim ama) o günlerde Taksim ve civarında olan (kimi) feministler kavgaya yoldaş olmayan kadın bireylerin sığınağını inşa etmişlerdir.
Kavganın komün gücü, bu tarz bireyselleştirici, tecrit edici yaklaşımlara karşıdır. “Biz kadınız, bizim derdimizden sadece biz anlarız, her şeyi biz halledeceğiz, kimse karışmasın” diyen bu yaklaşımın ilgili sorunları çözmek değil, satmak gibi bir derdi vardır sadece. Kavgadan soyutlanan bir öz, özne, birey kurguları ancak dükkân açar ve ilgili mevzuyu dükkânı önünde satmaya çalışır.
Bu küçük burjuva tarzın feminist harekete galebe çaldığı aşikârdır. Sınıftan, işçiden, sol değerlerden tiksinerek bahsetmesi, tam da onun bu sınıfsal karakterinden ötürüdür. Tekraren: kadın güçlü bir ideolojidir ve küçük burjuvanın rolü bu gücü kırmaktan ibarettir. O özneliğini bencil bir intikam üzerine kurar; proleterin özneliği sınıf kinine dairdir.
Feministler, anarşistler gibi, önemli ölçüde eski solcu olup, ayrıldıkları örgütlerden intikam almaya çalışan bireylerin egemenliği altındadır. Son tartışmada polise yönelmeyen kinin sola çevrilmesi bunun delilidir.
Kaldıraç’ın bu olayda, tüm sol özneler gibi, genel sol düzlemin içine doğru siyaset yapmış olması yanlıştır. Feministlerin anlatımına göre, örgütün attığı adım ve yaptığı müdahale solun içine dönüktür. Kitlesel bir yürüyüşün önüne geçip bayrak açmak kesinlikle öncülük demek değildir. “Bu feministler korkar, polisle çatışmaz, biz şimdi barikata saldıralım, şanımız yürüsün” demek de anlamsızdır.
Yıllar önce üç sendikacının, kendi aralarındaki sohbette, “bu gençler gelmesin, ortalığı karıştırıyorlar” dediğine tanık olunmuştur. Aynı sendikalizmin bir türevi bugün feminist harekette de zuhur etmektedir. “1 Mayıs’a işçi olmayan gelmesin, Newroz’a Kürd olmayan gelmesin, 19 Ocak’a Ermeni olmayan gelmesin” denilemez. Yarın bir gün muhtemelen Gezi şehitlerinin anmalarında da “devrimci olmayan ya da bizden olmayan gelmesin” denileceğinden korkulmaktadır. Mesele galiba bu takvim solculuğundan kurtulmaktır.
İşçi’yi, Kürd’ü, Ermeni’yi, şehitleri ve kadını yılbaşı öncesi dükkân önlerinde müşteri çekmek için dikilen Noel Baba’ya dönüştürmemek gerekir. Hele ki 8 Mart, burjuvazinin daha fazla mal tüketilsin diye icat ettiği Sevgililer Günü’ne indirgenmemeli, kadın denilen güç Aziz Valentine ikonalarına dönüştürülmemelidir.
Kaldıraç’ın feminizmle imtihanı çetin olmuştur. Kaldıraç’ın kadının komünal gücüne örgütlenmesi; feministlerin kaldıracı doğru dayanak noktasına erkek ve LGBT yoldaşlarıyla birlikte yerleştirmesi zorunludur.
Eren Balkır

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>