Akbabalar Leş Sever

6 Ekim 2014 admin
Spekülatif Sermayenin Saldırı Merkezi: Arjantin
Finansal blokaj ve yıkımın son örneği Arjantin’de yaşandı. Arjantin küresel spekülatif/parazit sermayenin şiddetli saldırılarına maruz kaldı. Küresel simsarların/akbabaların kuşatılmışlığı içinde, Arjantin moratoryum sürecine girdi.
“Hedge fonların”, Arjantin’in zamanında ödeme yapmadığı gerekçesiyle dava açması sonucu ve (ABD hukuk sisteminin sayesinde) mahkemenin borçların tamamının hemen ödenmesi kararı vermesiyle moratoryum süreci başladı. Arjantin temerrüde düştü. Arjantin’de süreç devam ediyor.
Arjantin, 2001 yılında yaşadığı krizle iflas etmiş ve borçlarını ödeyemeyeceğini açıklamıştı. Borçlarının yüzde 70’nini (yani 70 milyar doları) kreditörlerle anlaşıp, yeniden yapılandırdı. Böylece IMF’nin bir zamanlar model ülke olarak sunduğu Arjantin, enkaza dönüştürüldü.
Arjantin, küresel mali sermayenin araçları tarafından tam anlamıyla kıskaca alındı. Spekülatif sermayenin her düzeydeki saldırılarına açık hale getirildi.
Mali Sermayenin Araçları
Arjantin’e saldıran hedge fonlar ya da akbabalar sürüsü, küresel mali sermayenin en önemli enstrümanlarından birini oluşturuyor. Bu şirketler, borçlu ülkelerin tahvillerini son derece ucuza kapatıp, ağır yaptırımlar karşılığı olağanüstü kârlar elde eden, al-sat yapan şirketler. 15 ya da 20 kişiden oluşan, alanında son derece uzman kişilerin (ağırlıkta akademisyen kökenlinin) koordine ettiği bu şirketler, tam bir küresel simsar gibi faaliyet yürütüyorlar. Bir leş yiyici gibi hareket ediyorlar. Arjantin’e spekülatif yıkıcı saldırıyı bu şirketler yaptı.
Daha önce benzer saldırılara Peru, Zambiya, Kongo, Nikaragua maruz kalmıştı. Bu ülkelerin yaşadığı krizlerde hedge fonlar aktif rol oynadı. Aktüel olarak Ukrayna’nın benzer sürece girmesi yüksek bir olasılıktır.
Küresel mali sermayenin diğer araçlarından bir diğeri ise kredi derecelendirme şirketleridir. Bu şirketler, bir anlamda ülkelerin kaderini belirliyorlar ve ülkelerin “güvenirlik derecelendirmelerini, kredibilitelerini” ölçüyorlar. Küresel sermaye akımları bu verilere bağlı şekilleniyorlar. Bu da ülkeleri felç edecek sermaye kaçışlarını beraberinde getirebiliyor. Son derece rafine bir tehdit ve hizaya sokma mekanizması gibi işlev görüyorlar.
Arjantin’in memorandum ilânından sonra, kredi derecelendirme şirketlerinin, Arjantin’in yabancı para cinsinden uzun vadeli kredi notunu CC’den, RD’ye (sınırlı temerrüt) indirmesi tesadüf değildir. Kredi derecelendirme şirketleri, spekülatif saldırının etkin ve koordineli (ABD hukuk sistemi gibi) parçasıdır.
Küresel mali sermayenin bir diğer önemli aracı ise İntertrans “şirketlerdir”. Dünyanın en büyük ve en güçlü oligarklarının üye olduğu bu yapılar, hisse senetleri alıp satıyorlar. Küresel borsaların büyük spekülatörleri olan bu yapılar, köpek balıkları olarak anılıyor.
Arjantin Tek Değil, Domino Etkisi
Arjantin vakası ve gelişmeler, iflasa yakın ülkelerin tartışılmasını beraberinde getirdi. Bu ülkelerin borçlanma riski arttı. Önümüzdeki dönemde, başta Ekvator, Mısır, Pakistan, Yunanistan, Venezüella, Kıbrıs, Jamaika, Ukrayna gibi dış kaynağa bağlı ekonomiler, ciddi problemler yaşayabilir.
Bu süreçte Türkiye, Hindistan, Endonezya, Brezilya ve Güney Afrika’nın dâhil olduğu “kırılgan 5’li” diye tanımlanan ülkeler ise en başta likidite darlığı riski içine girebilirler. Finansal dalgalanma ve borçlanma maliyetlerinde aşırı yükselme olasılığı, dış kaynak girişinde daralma ve dış borç faizlerinin yükselmesi bu ülkelerde, kriz olasılığını artırmaktadır.
Arjantin vakası, yeni dönemde bir dizi finansal gelişmenin, alt üst oluşun (ülke iflasları, memorandum ilânları, finansal çöküntüler ve anaforların) ilk habercisi olabilir. 2015 yılı çok vektörlü finansal gel-gitlere gebedir.
Volkan Yaraşır

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>